De varens zijn een bekende plantengroep. Er zijn duizenden verschillende soorten varens die verspreid over de hele wereld voorkomen. In het bijzonder zijn ze overvloedig in regenwouden (tropisch of gematigd), omdat hier een van de belangrijkste vereisten aan de leefomgeving van de varen – vocht – is gegarandeerd.
Varens, in de traditionele zin van de naam, hebben wortels, het zijn wel vaatplanten, en zowel vruchtbare bladen, waar de sporen zich op bevinden als onvruchtbare bladen zonder sporen. De meeste soorten hebben een wortelstok (rhizoom), een kruipend stuk stengel onder de grond. Net als mossen, wolfsklauwen, etc, vermenigvuldigen varens zich door middel van sporen, dit in tegenstelling tot de zaadplanten.
Alle Europese varens zijn kruidachtige planten met bladen die uit de wortelstok ontspringen. Elders komen varens voor die met de stengels een schijnstam vormen, zodat een 'boomachtig' uiterlijk ontstaat: boomvarens.
De varens zijn al een zeer oude groep waarvan fossielen bekend zijn uit het midden van het Devoon, in het Carboon was de groep zeer vormen en talrijk, hoewel de meeste van deze soorten in het Perm zijn uitgestorven is de groep altijd nadrukkelijk aanwezig geweest, zie voor een overzicht fossiele varens.
